Elektronski mediji
U eleketronske medije spadaju: radio i televizijske stanice, komercijalne radio i/ili televizijske stanice, kablovska televizija i satelitska televizija.Radio i televizijske stanice
Programski koncepti radijskih i televizijskih programa mogu biti raznovrsni. Pored ustaljene šeme - malo zabavnih, malo informativnih emisija, poneki film, reportaža, drama ili serija, radio i tv programi mogu plasirati isključivo kulturne ili sportske sadržaje, mogu biti tematski opredeljeni ka filmu i filmskoj umetnosti.
Zatim, dečji kanali, muzički kanali, ili kanali na kojima se iz sata u sat emituju samo crtani filmovi...Ono što čini sastavni deo svakog radijskog ili televizijskog programa, bez obzira na programsku orijentaciju, je MUZIKA.
Pored samostalno izvedenih muzičkih numera, muzika "pokriva" i dobar deo svakog filma, reportaže, serije ili drame. Muzikom se najavljuju i odjavljuju emisije, odvajaju se tematske celine u emisijama kolažnog tipa, pa i kvalitet svake reklamne poruke umnogome zavisi od muzičkog dela koje ga prati.
Muzička podloga brižljivo se priprema i za svaku informativnu ili dokumentarnu emisiju. Čak i svaki pokret junaka crtanog filma propraćen je nekim muzičkim taktom!
Statistika govori da najmanje 60% svakog radijskog programa, pa i onog čiji programski koncept možemo nazvati informativnim, čini muzika.
Skoro 40% muzike zastupljeno je u programima televizijskih stanica, nezavisno od programskog opredeljenja.
Dolazimo, dakle, do zaključka da je muzika nenametljiv, ali neizbežan "začin" i sastavni deo svakog radijskog i televizijskog programa. Iz minuta u minut, u etru se smenjuju muzičke numere koje su proizvod rada i talenta desetine hiljada autora - kompozitora, aranžera, tekstopisaca i drugih nosilaca prava.
Po slovu zakona, upotreba muzike nije slobodna!
Potrebno je obezbediti dozvolu muzičkih autora i platiti odgovarajuću naknadu, koja će se raspodeliti autorima, prema podacima o emitovanim muzičkim delima.
Ukratko, pošaljite nam osnovne podatke o vašoj radio/TV stanici i Sokoj će vam obezbediti dozvolu emitovanja celokupnog svetskog muzičkog repertoara! Platićete autorsku naknadu srazmerno prihodima koje ostvarujete, a vaše je briga samo da nam redovno šaljete podatke o muzičkim delima koja su emitovana, kako bismo naknadu isplatili autorima čija su dela i korišćena.
Osnovica za obračun naknade i primenu procenta koji je određen tarifom je celokupan prihod RTV stanice koji je u funkciji emitovanja programa. Za autora čije se delo emituje, zaista je nevažno da li se radi o komercijalnom prihodu koji RTV stanica zarađuje od reklama, spotova, raznih komercijalnih sadržaja ili država ima interesa da u neku stanicu investira, pa veliki deo prihoda čine budžetska izdvajanja - subvencije, dotacije i slično.
Nije od značaja ni da li je neko emisiono preduzeće uspelo da pribavi donacije i na koji način zarađuje. Bitno je da zaradi doprinosi i njihova muzike, te su deo prihoda ostvarili i muzički autori. Zaradili su to, pošteno. Pošteno im platite!
Upoznajte se sa mišljenjem nadzornog državnog organa - Zavoda za intelektualnu svojinu, koji detaljno tumači osnovicu za obračun naknade.
Mišljenje Zavoda o tumačenju osnovice za obračun naknade:
"Emitovanje muzičkih dela bez dozvole Sokoja je neovlašćeno korišćenje koje povlači i krivičnu odgovornost, kazne za privredni prestup, pa zatim tužbe zbog neplaćene autorske naknade, bespotrebne troškove oko advokata, sudskih taksa, zateznih kamata... Na kraju i zabranu korišćenja zaštićenog muzičkog repertoara, što Sokoj takođe može inicirati prema nesavesnim emiterima."
Brigu o nesavesnim emiterima preuzela je i Republička radiodifuzna agencija koja detaljno proučava odnos emitera prema zaštiti prava autora.
Pokušajmo, međutim, za trenutak da zaboravimo na kazne, pravo i pravnike, paragrafe i obaveze koje se njima nameću. Shvatićemo tada, reč je, pre svega, o obavezi prema autoru - stvaraocu, reč je o poštovanju njegovog rada i kreativnosti. Reč je, ukratko, o našem odnosu prema kulturi.
Ustanove javnog radiodifuznog servisa
I Korisnik je dužan da dostavlja Sokoju podatke o prihodima, sa razdvojenim osnovicama sticanja i to do 15. u mesecu za prethodni mesec, kao i da dostavi kopiju overenog Bilansa uspeha po završnom računu, najkasnije do 15. marta tekuće godine za prethodnu godinu. Pored Bilansa uspeha, korisnik je dužan da priloži i relevatnu finansijsku i drugu dokumentaciju iz koje se pouzdano može utvrditi osnovica za obračun naknade.
Na osnovu podataka iz Bilansa uspeha za proteklu poslovnu godinu, može se utvrditi akontacija za tekuću godinu koja se obračunava do konačnog obračuna, što će Sokoj i korisnik utvrditi ugovorom.
Konačan obračun naknade za jednu poslovnu godinu, Sokoj će izvršiti na osnovu godišnjeg računa korisnika i finansijske i druge dokumentacije.
Ukoliko korisnik ne razgraniči osnove sticanja, naknada se obračunava u iznosu od 60% na ime pretplate, odnosno prihoda realizovanih intervencijama državnih organa i 40% na ime prihoda od marketinga i drugih komercijalnih prihoda.
II Korisnik je dužan da do 15. u mesecu za prethodni mesec dostavi popis emitovanih muzičkih dela u formi koju propisuje Sokoj.
Ukoliko isti korisnik emituje i putem radija i putem televizije, naknada se obračunava tako što se, na osnovu utvrđenih procenata posebno za radio, posebno za televiziju, obračunava prosečna stopa.
III Osnovica za obračun naknade utvrđuje se prema prihodima ostvarenim putem pretplate, odnosno dotacijama, subvencijama i/ili drugim prihodima realizovanim intervencijama državnih organa, a koji su namenjeni finansiranju delatnosti emitovanja putem radija, kao i prema komercijalnim prihodima ostvarenim od marketinških usluga u okviru radio delatnosti.
Naknada se utvrđuje prema prihodima, a visina procenta određena je prema zastupljenosti muzičkog repertoara u odnosu na ukupno trajanje programa.
RADIO STANICE
| Zastupljenost muzičkog repertoara | % od prihoda od pretplate / prihoda koji su realizovani intervencijama državnih organa za emitovanje putem radija | % od marketinških prihoda |
| do 30% | 1,50% | 1,00% |
| od 30% do 60% | 2,00% | 1,20% |
| preko 60% | 2,50% | 1,50% |
TV STANICE
| Zastupljenost muzičkog repertoara | % od prihoda od pretplate / prihoda koji su realizovani intervencijama državnih organa za emitovanje putem radija | % od marketinških prihoda |
| do 30% | 1,50% | 1,00% |
| od 30% do 60% | 2,00% | 1,20% |
| preko 60% | 2,50% | 1,50% |
Ukoliko se učešće muzičkog repertoara ne može pouzdano utvrditi, smatraće se da je učešće muzike u programu radio, odnosno TV stanice:
sa pretežno informativnim sadržajem - do 30%
sa pretežno muzičkim sadržajem preko - 60%.
Korisnik je dužan da dostavlja Sokoju podatke o ukupno ostvarenom prihodu, sa razdvojenim osnovicama sticanja i to do 15. u mesecu za prethodni mesec, kao i da dostavi kopiju overenog Bilansa uspeha po završnom računu, najkasnije do 15. marta tekuće godine za prethodnu godinu.
Pored Bilansa uspeha, korisnik je dužan da priloži i relevatnu finansijsku i drugu dokumentaciju iz koje se pouzdano može utvrditi osnovica za obračun naknade.
Na osnovu podataka iz Bilansa uspeha za proteklu poslovnu godinu, može se utvrditi akontacija za tekuću godinu koja se obračunava do konačnog obračuna, što će Sokoj i korisnik utvrditi ugovorom.
Konačan obračun naknade za jednu poslovnu godinu, Sokoj će izvršiti na osnovu godišnjeg računa korisnika i finansijske i druge dokumentacije.
Ukoliko korisnik ne razgraniči osnove sticanja, naknada se obračunava u iznosu od 60% na ime pretplate, odnosno prihoda realizovanih intervencijama državnih organa i 40% na ime prihoda od marketinga i drugih komercijalnih prihoda.
Korisnik je dužan da do 15. u mesecu za prethodni mesec dostavi popis emitovanih muzičkih dela u formi koju propisuje Sokoj.
Ukoliko isti korisnik emituje i putem radija i putem televizije, naknada se obračunava tako što se, na osnovu utvrđenih procenata posebno za radio, posebno za televiziju, obračunava prosečna stopa.
Ukoliko su dugovanja emitera prema Sokoju veća od tromesečne naknade, odnosno ukoliko emiter ne dostavlja Sokoju popise emitovanih dela u periodu dužem od tri meseca, smatraće se da je neovlašćeni korisnik muzičkih dela. Takav emiter biće prijavljen RRA na dalji postupak, shodno odredbi člana 20. Zakona o radiodifuziji. Pritom, Sokoj zadržava pravo naplate sudskim putem, kao i pravo da preduzme sve druge pravne mere.
Komercijalne radio i/ili televizijske stanice
Korisnik je dužan da obezbedi dozvolu za emitovanje muzičkog repertoara zaključivanjem ugovora o neisključivom ustupanju prava emitovanja. Dozvola za emitovanje muzičkog repertoara putem radiodifuzije ne uključuje i dozvolu za emitovanje putem interneta.
Naknada se određuje u procentualnom iznosu od ukupno ostvarenih prihoda, a visina procenta utvrđuje se prema zastupljenosti muzičkog repertoara u odnosu na ukupno trajanje programa.
Osnovicu za obračun naknade i primenu procenta čine ukupni prihodi ostvareni u okviru radijske odnosno televizijske delatnosti.
RADIO STANICE
| Zastupljenost muzičkog repertoara | % od ukupnih prihoda |
| do 30% | 2,50% |
| od 30% do 60% | 3,00% |
| preko 60% | 3,50% |
TV STANICE
| Zastupljenost muzičkog repertoara | % od ukupnih prihoda |
| do 30% | 2,50% |
| od 30% do 60% | 3,00% |
| preko 60% | 3,50% |
Ukoliko se učešće muzičkog repertoara ne može pouzdano utvrditi, smatraće se da je učešće muzike u programu radio, odnosno TV stanice:
sa pretežno informativnim sadržajem - do 30%
sa pretežno muzičkim sadržajem preko - 60%
Korisnik je dužan da dostavlja Sokoju podatke o ukupno ostvarenom prihodu do 15. u mesecu, za prethodni mesec, kao i da dostavi kopiju overenog Bilansa uspeha po završnom računu, najkasnije do 15. marta tekuće godine za prethodnu godinu.
Pored Bilansa uspeha, korisnik je dužan da priloži i relevatnu finansijsku i drugu dokumentaciju iz koje se pouzdano može utvrditi osnovica za obračun naknade.
Na osnovu podataka iz Bilansa uspeha za proteklu poslovnu godinu, može se utvrditi akontacija za tekuću godinu koja se obračunava do konačnog obračuna, što će Sokoj i korisnik utvrditi ugovorom.
Konačan obračun naknade za jednu poslovnu godinu, Sokoj će izvršiti na osnovu godišnjeg računa korisnika i finansijske i druge dokumentacije.
Korisnik je dužan da do 15. u mesecu za prethodni mesec dostavi popis emitovanih muzičkih dela u formi koju propisuje Sokoj.
Ukoliko isti korisnik emituje i putem radija i putem televizije, naknada se obračunava tako što se, na osnovu pojedinačno utvrđenih procenata za radio i za televiziju, obračunava prosečna stopa.
Ukoliko su dugovanja emitera prema Sokoju veća od tromesečne naknade, odnosno ukoliko emiter ne dostavlja Sokoju popise emitovanih dela u periodu dužem od tri meseca, smatraće se da je neovlašćeni korisnik muzičkih dela.
Takav emiter biće prijavljen RRA na dalji postupak, shodno odredbi člana 20. Zakona o radiodifuziji. Pritom, Sokoj zadržava pravo naplate sudskim putem, kao i pravo da preduzme sve druge pravne mere.
Kablovska televizija
Zakon o autorskom i srodnim pravima izričito kaže da se, u slučaju reemitovanja, prava autora ostvaruju samo preko organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava.
Kako biste pribavili dozvolu Sokoja, potrebno je da nam, pored osnovnih podataka o preduzeću, pošaljete podatak koliko priključaka ima vaša kablovska mreža i koji su TV kanali uključeni u vaš kablovski sistem. Na osnovu toga, poslaćemo vam dozvolu, a visinu svoje finansijske obaveze izračunaćete lako, primenom paušala koji je u dozvoli naveden.
Autorska naknada o ustupanju prava emitovanja muzičkih dela putem kablovske difuzije za 2011. godinu iznosi 5,04 dinara, po priključku, po kanalu, godišnje.
Navedeni iznosi biće uvećani za stopu poreza na dodatnu vrednost. Obračun naknade vrši se mesečno, za prethodni mesec.
Visina naknade za 2009. i 2010. godinu utvrdiće se usklađivanjem naknade za 2008. godinu sa porastom cena na malo, na osnovu zvaničnih podataka Republičkog zavoda za statistiku.
Satelitska televizija
Slanje signala namenjenih za javni prijem, u neprekidnom komunikacionom lancu ka satelitu i nazad na zemlju.
Operateri su dužni da pribave dozvolu Sokoja i da plaćaju određenu naknadu, koja se određuje u procentualnom odnosu od ukupno ostvarenih prihoda, a visina procenta utvrđuje se prema zastupljenosti muzičkog repertoara u odnosu na ukupno trajanje programa. Sve važne informacije o načinu određivanja i visini autorske naknade nalaze se u Tarifi Sokoja.
Naknada za emitovanje muzičkih dela putem satelita se određuje u procentualnom iznosu od ukupno ostvarenih prihoda, a visina procenta utvrđuje se prema zastupljenosti muzičkog repertoara u odnosu na ukupno trajanje programa.
Osnovicu za obračun naknade i primenu procenta čine ukupni prihodi ostvareni u okviru delatnosti.
| Zastupljenost muzičkog repertoara | % od ukupnih prihoda |
| do 30% | 2,50% |
| od 30% do 60% | 3,00% |
| preko 60% | 3,50% |
Ukoliko se učešće muzičkog repertoara ne može pouzdano utvrditi, smatraće se da je učešće muzike u programu radio, odnosno TV stanice:
sa pretežno informativnim sadržajem - do 30%
sa pretežno muzičkim sadržajem - preko 60%.
Minimalna naknada za ovu vrstu korišćenja muzičkih dela iznosi 1.000 bodova.
Korisnik je dužan da dostavlja Sokoju podatke o ukupno ostvarenom prihodu do 15. u mesecu, za prethodni mesec, kao i da dostavi kopiju overenog Bilansa uspeha po završnom računu, najkasnije do 15. marta tekuće godine za prethodnu godinu.
Pored Bilansa uspeha, korisnik je dužan da priloži i relevatnu finansijsku i drugu dokumentaciju iz koje se pouzdano može utvrditi osnovica za obračun naknade.
Na osnovu podataka iz Bilansa uspeha za proteklu poslovnu godinu, može se utvrditi akontacija za tekuću godinu koja se obračunava do konačnog obračuna, što će Sokoj i korisnik utvrditi ugovorom.
Konačan obračun naknade za jednu poslovnu godinu, Sokoj će izvršiti na osnovu godišnjeg računa korisnika i finansijske i druge dokumentacije.
Korisnik je dužan da do 15. u mesecu za prethodni mesec dostavi popis emitovanih muzičkih dela u formi koju propisuje Sokoj.
Emitovanje preko satelita putem sredstava za dekodiranje signala (DIRECT TO HOME tehnologija)
Naknada se plaća dela plaća se u visini od 0,10 bodova, po dekoderu, po TV kanalu, mesečno.
Operater je dužan da dostavi izveštaj o broju dekodera, kao i popis TV kanala koje reemituje do 15. u mesecu za prethodni mesec.
Popis kanala mora sadržati sve kanale koji čine ponudu operatera, sa zvaničnim nazivom kanala i zemljom porekla.
OBRASCI:
Pravilnik o muzičkim košuljicamaKontakt osoba: Jelena Vasić
tel: 011/334-8416
E-mail: jelena.vasic@sokoj.rs
RTV muzičke košuljice Primer popunjene muzičke košuljice